Nhà khoa học Trường Đại học Bách khoa – ĐHĐN đồng hành trong công tác giảm thiểu rủi ro ngập lụt của thành phố Dà NẵngNew

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, mưa lớn cực đoan và ngập lụt nhiều nơi trở thành thách thức cấp bách đối với thành phố Đà Nẵng đặc biệt là vùng hạ lưu lưu vực Vu Gia – Thu Bồn và sông Cu Đê. Việc ứng dụng khoa học – công nghệ hiện đại nhằm nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và hỗ trợ ra quyết định vận hành các công trình hồ chứa lớn trong mùa lũ phòng chống ngập lụt đang là nhiệm vụ trọng tâm của thành phố.

Tại Hội nghị Tổng kết công tác Phòng thủ dân sự năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 do UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức, các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng (ĐHĐN) đã có những đóng góp quan trọng, cung cấp luận cứ khoa học, công nghệ và giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả quản lý lũ và giảm thiểu ngập úng đô thị.

Toàn cảnh Hội nghị

TS. Lê Hùng - Đại diện nhóm nghiên cứu Khoa Xây dựng Công trình thủy trình bày báo cáo

Nghiên cứu khoa học phục vụ trực tiếp cho điều hành lũ và chống ngập

TS. Lê Hùng đại diện nhóm nghiên cứu Khoa Xây dựng Công trình Thủy đã trình bày báo cáo “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác vận hành điều tiết hồ chứa thủy điện lưu vực Vu Gia – Thu Bồn”, trong đó nêu bật nhiều phát hiện, tính toán và đề xuất kỹ thuật có giá trị thực tiễn cao. Cụ thể như:

1. Xây dựng hệ thống WebGIS/App cho giám sát – dự báo – cảnh báo lũ theo thời gian thực

Hệ thống WebGIS tích hợp dữ liệu khí tượng – thủy văn thời gian thực, mô hình dự báo lũ và bản đồ ngập lụt đô thị, cho phép:

- Giám sát liên tục tình hình mưa, lũ, mực nước hồ và dòng chảy.

- Hỗ trợ ra quyết định vận hành hồ chứa một cách khoa học.

- Cung cấp bản đồ cảnh báo ngập trực quan cho các cơ quan điều hành và người dân.

Đặc biệt, nhóm nghiên cứu đề nghị xây dựng cập nhật các bộ bản đồ ngập lụt theo cấp độ rủi ro thiên tai tương ứng với địa hình, hạ tầng hiện tại và quy hoạch, gồm:

- Ngập cấp độ 1 (mưa 70–80 mm/h – tương tự năm 2023)

- Ngập cấp độ 2 (mưa 100–110 mm/h – tương tự năm 2018)

- Ngập cấp độ 3 (mưa cực đoan 150 mm/h – tương tự năm 2022)

Bản đồ được chi tiết đến từng phường, xã – phục vụ hiệu quả cho công tác chỉ đạo ứng phó.

2. Đề xuất điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa

Dựa trên phân tích dữ liệu nhiều năm và mô phỏng hàng trăm kịch bản điều tiết lũ, nhóm nghiên cứu đề xuất:

- Cho phép hạ mực nước đón lũ của các hồ xuống dưới mực nước tràn trong một số thời điểm quan trọng.

- Kéo dài thời gian hạ mực nước đón lũ lên 48–72 giờ, phù hợp hơn với điều kiện thời tiết cực đoan hiện nay.

- Tăng cường sử dụng dung tích chống lũ của các hồ trong tình huống rủi ro thiên tai cấp 3.

Những đề xuất này góp phần giảm đỉnh lũ về hạ du, bảo vệ an toàn cho khu vực đô thị Đà Nẵng.

3. Chuẩn hóa cơ sở dữ liệu và phát triển hạ tầng số phục vụ PCTT

Khối lượng dữ liệu khí tượng – thủy văn và ngập lụt hiện nay phân tán ở nhiều cơ quan. Nhóm nghiên cứu đề xuất:

- Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung cho toàn lưu vực Vu Gia – Thu Bồn.

- Thiết lập bộ phận chuyên trách vận hành hệ thống WebGIS, mô hình dự báo và quản lý dữ liệu.

- Tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các địa phương trong lưu vực, giúp việc chỉ đạo lũ được đồng bộ và hiệu quả hơn.

4. Nâng cao năng lực cộng đồng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Ngoài các giải pháp công nghệ, nhóm khoa học đề xuất tổ chức:

- Các lớp tập huấn hằng năm về kỹ năng phòng chống thiên tai cho người dân vùng hạ du.

- Đào tạo nhân lực chuyên sâu về mô phỏng lũ, dự báo thủy văn, vận hành hồ chứa.

- Tổ chưc các hội thảo thường niên giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp điện và nhà khoa học để thống nhất phương án điều hành.

Khẳng định vai trò của Trường Đại học Bách khoa – ĐHĐN trong phát triển bền vững thành phố Đà Nẵng

Những kết quả nghiên cứu và đề xuất của đội ngũ chuyên gia từ Trường Đại học Bách khoa không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho công tác điều hành mùa mưa bão, mà còn góp phần định hướng chiến lược phát triển thành phố Đà Nẵng theo hướng:

- Chủ động trước thiên tai

- Giảm thiểu tổn thất về người và tài sản

- Phát triển đô thị thông minh – an toàn – bền vững

- Tăng cường ứng dụng khoa học và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước

Với tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến, các nhà khoa học của Trường tiếp tục đồng hành cùng thành phố trong công tác phòng chống thiên tai, góp phần đảm bảo cuộc sống an toàn cho người dân và sự phát triển ổn định của Đà Nẵng trong tương lai.

Mời xem thêm các bài viết liên quan:

https://nongnghiepmoitruong.vn/chong-ngap-cho-do-thi-da-nang-bai-2-can-chien-luoc-tong-the-d798306.html

https://vnexpress.net/chuan-bi-cho-tuong-lai-thien-tai-khac-nghiet-4999883.html

https://vov.vn/emagazine/bai-3-thien-tai-vuot-nguong-lich-su-xac-dinh-tam-the-moi-thich-ung-va-song-chung-1251173.vov

https://baodanang.vn/de-xuat-giai-phap-do-thi-thich-ung-bien-doi-khi-hau-3326588.html?gidzl=OxZbOoTYR0Lhe-riANzb06cYv6eoVMG4SlJZQcGiPLKeeErlQ7Pe1ookwpnWTc9Q9FYpDJPrxx1U96DY30

Một số hình ảnh: